DIE WELTMEERE (1962)

Justus Perthes See-Atlas, die 1944 ondanks de tijdsomstandigheden in een totaal nieuwe en zéér uitgebreide 14de druk verscheen, kreeg na de onteigening van de firma in 1953, in 1954 bij de VEB Geographisch-Kartographische Anstalt (de naam Haack was er nog niet aan toegevoegd) een vervolg in "Die Weltmeere". In ons geheugen had deze editie, die zich destijds in de studiezaal van de bibliotheek bevond nog een hard kaftje, anders dan het voorliggende exemplaar, dat evenals de eerder in A&G (jrg. 1999/II p. 40-43) besproken Haack-editie van de "Atlas Antiquus" met de titel "Die Welt der Antike" een slap, plastic bandje bezit, als van een zakagenda. Hier is:

Die Weltmeere. Mit den wichtigsten Tatsachen aus Meteorologie und Nautik. VEB Hermann Haack. Geographisch-Kartographische Anstalt Gotha. 1962. [3], 172 p.; XX, 5 tafels, 23 bl. krtn. 17 x 10 cm.

p. [2] meldt: "3. erweiterte und revidierte Ausgabe (der 15. Auflage des Seeatlas)". En daar verder: "Satz und Druck des Textteils Engelhard-Reyhersche Buchdruckerei KG, Gotha". Nog niet onteigend? Vermoedelijk oude rechten, meende een zeer goed ingevoerde antiquaar, die de Duitse cultuur zeer toegedaan was, destijds. Alsof communisten zich iets aan oude rechten gelegen zouden laten liggen, aan rechten überhaupt (woord is een beetje "uit")!

Ten opzichte van de 14de druk uit 1944 is het tekstgedeelte zeer uitgebreid en de redactie daarvan gewijzigd, alhoewel er nog stukken tekst zijn te herkennen en afbeeldingen zijn gehandhaafd. De volgende tafels en kaarten komen overeen:

14de druk 1944

15de druk 3de afdruk 1962

I Befeuerung u. Betonnung ...

IV Befeuerung u. Betonnung ...

III Segelschifftypen

VIII Segelschifftypen

IV Dampfer u. Motorschifftypen

V Dampfer u. Motorschifftypen (onderdelen gewijzigd)

VIII Internationalen Signalflaggen

XII Internationalen Signalflaggen

18 Nördlicher Sternhimmel

1 Nördlicher Sternhimmel

19 Südlicher Sternhimmel

2 Südlicher Sternhimmel

20 Weltkarte

3 Weltkarte (onderdelen gewijzigd)

21 Erdmagnetismus

4 Erdmagnetismus

22 Isothermen

5 Isothermen

23 Isobaren u. Winde

6 Isobaren u. Winde

24 Atlantischer Ozean

9 Atlantischer Ozean

25 Nordatlantischer Ozean im Sommer

10 Nordatlantischer Ozean im Sommer

26 Nordatlantischer Ozean im Winter

11 Nordatlantischer Ozean im Winter

28 Nordsee

13 Nordsee

31 Ostsee

15 Ostsee (onderdelen vervallen)

32 Westliches Mittelmeer

16 Westliches Mittelmeer (onderdelen vervallen)

33 Östliches Mittelmeer

33 Östliches Mittelmeer (onderdelen vervallen)

34 Indischer Ozean

19 Indischer Ozean

36 Hinterindische u. Chinesische Gewässer

20 Hinterindische u. Chinesische Gewässer (onderdelen vervallen)

37 Stiller Ozean

21 Pazifischer Ozean

39 Westindische Gewässer

18 Westindische Gewässer (onderdelen vervallen)

40 Nordpolarmeer

22 Nordpolarmeer (onderdelen vervallen)

41 Südpolarmeer

23 Südpolarmeer (onderdelen vervallen)

19 van de 24 oorspronkelijke kaartjes zijn dus gehandhaafd, maar die, welke uitsluitend uit plattegrondjes bestonden (nr. 27 Häfen des Atlantischen Ozeans, nr. 29 Häfen der Nord- und Ostsee in de editie van 1944, daarvóór de nrs. 10 en 12) zijn vervallen, en van de overige kaartjes zijn deze in postzegelcartografie gevatte plattegrondjes, die het werkje zo ademloos-prachtig maakten, naar de verso's verbannen, waar ze natuurlijk veel beter tot hun recht komen. De kaartjes en de plattegrondjes zijn erdoor veel rustiger en leesbaarder geworden. U weet dat iedere verandering nog geen verbetering is, maar hier is sprake van een verbetering die tegelijk het karakter van de kaartjes, nee van het gehele werkje aantast. Ze missen de hartstocht van voorheen, het zijn niet meer de glanzende pereltjes van vroeger, het is ons See-Atlasje niet meer, waarbij dan nog Rotterdam met het inmiddels beroemde Goudschevert Canal jammerlijk ontbreekt.

home